De ambitie van de Nederlandse overheid dat in 2040 75 procent van de Nederlanders de beweegrichtlijnen haalt is waarschijnlijk onhaalbaar als de kijk op dit vraagstuk niet verbreed wordt. Dat stellen Mirjam Stuij en Marloes van Gorp van het Mulier Instituut in hun essay ‘Over (meer) bewegen - Of waarom we het over ongelijkheid en macht moeten hebben’.
Mulier Instituut: 'Bredere kijk op beweegarmoede nodig'

Foto: Shutterstock
De beweegrichtlijnen schrijven 2,5 uur per week matig intensief bewegen en twee keer per week kracht- en spierversterkende activiteiten voor. Ondanks beleidsinspanningen steeg het aandeel Nederlanders dat aan de beweegrichtlijnen voldeed niet veel: van 40 naar 45 procent tussen 2001 en 2023. Naar 75 procent is dus nog een lange weg te gaan.
Beweegbeleid gericht op ‘achterblijvende’ groepen
Dat meer bewegen leidt tot meer gezondheidswinst is stevig wetenschappelijk onderbouwd. De focus van het beweegbeleid ligt op het stimuleren van bewegen en sport in het dagelijks leven. Vooral bij specifieke groepen mensen die ‘achterblijven’ bij het behalen van de beweegrichtlijnen. En ook vaak meer gezondheidsproblemen hebben.
Bredere kijk nodig
De auteurs pleiten voor een bredere kijk op het beweegvraagstuk. De huidige focus kent namelijk verschillende knelpunten. Zoals de tijdelijkheid van beweegprogramma’s en de frustratie die deelnemers (en hun begeleiders) kunnen hebben als het niet lukt na afloop zonder ondersteuning blijvend meer te bewegen in het dagelijks leven.
Een breder perspectief betekent meer aandacht voor achterliggende sociaaleconomische ongelijkheden. En voor het aandeel van de groepen die wel voldoende bewegen (de 'normgroep’) in dit vraagstuk.
‘Voldoende bewegen’ is geen neutrale norm
Hoewel stevig wetenschappelijk onderbouwd, is ‘voldoende bewegen’ geen neutrale maar een sociale norm. Mensen kunnen daaraan voldoen en neerkijken op mensen die dat niet doen. Mensen die niet aan de norm voldoen, kunnen zich juist afzetten tegen deze boodschap. Bijvoorbeeld omdat ze urgentere problemen in hun leven zien.
De status van de medische wetenschappelijke kennis weegt in dit vraagstuk zwaar. Maar die gaat veelal voorbij aan kennis over maatschappelijke ongelijkheden en ervaringskennis.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Buurtsportcoach Plus stimuleert meer beweging
26 sep 2024Deelnemers aan de pilot Buurtsportcoach Plus willen beweging een centralere plek geven binnen de Gecombineerde…
35 jaar Speelplan: kinderen van jongs af aan naar buiten krijgen
12 sep 2024Speelplan bestaat 35 jaar. We spraken directeur Walid Rahman en keken terug en…
Oproep aan kabinet: zorg voor gezond bewegen
31 jul 2024De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur, de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, en de Nederlandse…
Een gezondere bevolking: rol sport en bewegen verschilt sterk per gemeente
1 jul 2024De manier waarop sport en beweging worden geïntegreerd in de plannen van gemeenten voor het Gezond en Actief…
Motoriek één op de vijf kleuters zorgwekkend
16 mei 2024Uit een studie van Slag(V)aardig blijkt dat het niet goed gesteld is met de motorische vaardigheden van…
Speel-, sport- en beweegbeleid moet iedere inwoner in Vught laten bewegen
15 mei 2024De gemeente Vught heeft voor het eerst een beleid opgesteld waarin de componenten spelen, bewegen en sport…
Het voortgezet onderwijs: de vergeten doelgroep
1 mei 2024Leerlingen gaan na de overgang van primair naar voortgezet onderwijs maar liefst 80 procent minder naar buiten…
Nederlanders met mentale problemen sporten en bewegen minder
4 apr 2024Sporten en bewegen is voor mensen die mentaal niet lekker in hun vel zitten lastiger dan voor mensen die…